Vanaf volgend schooljaar zullen veel scholen van Stichting Klasse Computational Thinking en Bomberbot een vaste plek geven in het curriculum. Wij zijn in gesprek gegaan met Frank Tigges van Stichting Klasse, over zijn aanpak bij het invoeren van Bomberbot, en Lies Koster, over hoe zij het onderdeel programmeren heeft opgepakt binnen de Wethouder Luidensschool. De interviews lees je hieronder.


Frank Tigges, lid van het College van Bestuur binnen Stichting Klasse

interview stichting klasse

Frank Tigges, kan je Stichting Klasse en jezelf kort voorstellen?

Stichting Klasse is verantwoordelijk voor het openbaar primair en speciaal onderwijs in Gouda, Bodegraven-Reeuwijk, Waddinxveen en Woerden op in totaal 16 scholen, waarvan 1 SBO en een SO/VSO school. Er werken ongeveer 350 medewerkers aan het onderwijs voor 2700 leerlingen. Als lid van het College van Bestuur ben ik binnen stichting Klasse verantwoordelijk voor financiën, ICT, organisatieontwikkeling en innovatie.

Innovatie is een duidelijk onderdeel van je verantwoordelijkheid, hoe past vernieuwing binnen de visie van Stichting Klasse?

Wij vinden dat het de opdracht van het basisonderwijs is om mee te gaan met maatschappelijke vernieuwingen. We moeten het mogelijk maken dat leerlingen nu en in de toekomst zelfstandig kunnen functioneren en een positieve bijdrage kunnen leveren aan de maatschappij. De wereld wordt steeds digitaler en het is onze rol om de leerlingen op deze toekomst voor te bereiden. Wij zien dat ICT goed ingezet kan worden als middel, niet als doel op zich. Als ICT op een goede en slimme manier wordt ingezet kan het wel een erg krachtig middel zijn om je onderwijskundige doelen te bereiken.

Hoe brengt Stichting Klasse dit in de praktijk?

Vanuit Stichting Klasse ondersteunen en ontzorgen we onze scholen. Een voorbeeld hiervan is de voor infrastructuur op scholen. Als elke school dit zelf moet gaan regelen kost dit veel tijd en meer geld. Daarom heeft Stichting Klasse ervoor gezorgd dat al haar scholen een goede internetverbinding hebben en dat de bijbehorende hardware regelmatig wordt vervangen.

Daarnaast faciliteren wij een deel van de bijscholing van de leerkrachten, omdat het belangrijk is dat leerkrachten kennis maken met nieuwe leermiddelen en deze goed kunnen toepassen. Met Bomberbot hebben we bijvoorbeeld twee trainingen georganiseerd voor geïnteresseerde  leerkrachten van groep 5 t/m 8 van Stichting Klasse.

Ook stimuleren we dat scholen ervaringen met elkaar delen om het enthousiasme en geleerde lessen over te brengen. Hiervoor is het belangrijk om voortrekkers in scholen te vinden die een onderwijsvernieuwing in de praktijk willen testen. Deze voortrekkers hebben een verantwoordelijkheid om niet alleen te testen en de resultaten te delen, maar ook om aan te geven als ze hulp of expertise nodig hebben om de onderwijsvernieuwing goed in de praktijk te brengen.

Het kiezen voor nieuwe leermiddelen is iets waar uiteindelijk de scholen en leerkrachten zelf voor kiezen. Onze rol als Stichting is om deze keuze mogelijk te maken en daarin faciliteren wij onze scholen graag. Wij willen de leerkrachten ondersteunen om het maximale uit ieder leermiddel te halen ten behoeve van het leerproces van de leerlingen.

Wij hebben als Stichting gekozen om het aanleren van 21e eeuwse vaardigheden in ons strategisch plan op te nemen. Binnen deze 21e eeuwse vaardigheden zijn we gaan kijken op welke manier we Computational Thinking konden integreren in ons lespakket. Hiervoor hebben we begin dit schooljaar gekozen om te testen met Bomberbot.

We hebben gekozen voor Bomberbot omdat leerlingen met Bomberbot de logica achter het programmeren leren en niet simpelweg code kloppen. In de Bomberbot game kunnen de leerlingen zelf ondervinden of de door hen gekozen oplossingen werken of niet. Daarnaast is het eenvoudig om Bomberbot in te voeren. Het is makkelijk te volgen voor leerkrachten zonder programmeerervaring en daardoor makkelijk te implementeren. Tijdens de eerste pilot ben ik zelf ook in de klas geweest en heb ik kunnen meemaken hoe veel plezier de leerlingen hebben als ze met Bomberbot aan de slag gaan.

Wat raadt je andere Stichtingen aan?

Wacht als stichting niet op de implementatie van Onderwijs2032 maar ga hier zelf mee aan de slag. Als onderwijsorganisaties moeten we onze verantwoordelijkheid pakken en keuzes maken. Het is wel van belang om deze keuzes weloverwogen te maken en in te bedden in de onderwijskundige visie en context. Wees niet bang om een onderwijsvernieuwing op een school te testen. Als het niet werkt, stop je de test en ga je verder. Werkt het wel, zorg er dan voor dat de vernieuwing gedeeld wordt en dat je verspreiding faciliteert.

Als een school vervolgens een weloverwogen keuze gemaakt heeft, dan moet deze keuze ook in de praktijk terugkomen in bijvoorbeeld het lesrooster en de begeleiding van leerkrachten. Ook hier kan een Stichting een faciliterende rol spelen.


Lies Koster, leerkracht op de Wethouder Luidensschool

lies

Lies Koster, kan je jezelf kort voorstellen?

Ik ben Lies Koster, leerkracht van groep 4 op de Wethouder Luidensschool in Gouda.

Je bent als eerste leerkracht binnen Stichting Klasse begonnen met Bomberbot. Waarom heb je hiervoor gekozen?

We hadden als school een plan geschreven om de computervaardigheden van de leerlingen te verbeteren. Dit plan omvatte Word, Powerpoint en Computational Thinking. Ik heb het onderdeel programmeren opgepakt omdat dit goed te realiseren was. Bovendien heb ik geprogrammeerd in en vorige baan. Deze kennis komt nu goed van pas. Bomberbot past goed in de doorlopende leerlijn programmeren die we aan het ontwikkelen zijn

Waarom heb je gekozen om programmeerlessen met Bomberbot te geven?

Het is best pittig om Computational Thinking te onderwijzen. Veel mensen hebben de logica achter programmeren moeten leren door met veel frustratie te starten met code schrijven. Dit is duidelijk niet de manier waarop je Computational Thinking aan leerlingen kan uitleggen. Frank Tigges (zie boven) introduceerde Bomberbot aan mij. Ik zag dat Bomberbot volledig Nederlandstalig was en dat de lessen een goede, gestructureerde opbouw hadden waarin alle basisbegrippen aan bod komen. Voor leerkrachten is dit ideaal, ze hoeven niet zelf meer lessen te maken. Er is voldoende oefenstof voor de leerlingen en Computational Thinking wordt op een boeiende en leuke manier gegeven.

Hoe heb jij de lessen ingepland in je klas?

Ik heb Bomberbot niet in mijn eigen klas gegeven. Ik heb Bomberbot samen met de leerkrachten van groep 7 en groep 8 gegeven. We bereidden allebei de lessen voor en ik heb vervolgens de les gegeven. Dit hebben we zo gedaan omdat ik wat meer wist van programmeren. Volgend jaar doen mijn collega’s het alleen. Op deze manier krijg je een olievlekwerking in het bekwamen van Bomberbot.

Wat heeft je het meest verrast?

De grootste verrassing was dat de leerlingen al snel verbanden tussen de concepten gaan leggen. Zo was er tijdens de les van functies al een leerling die opmerkte dat je ook een loop kan inzetten binnen een functie. Deze combinaties komen pas in het tweede lesjaar aan bod, maar de leerlingen pikken het zo snel op!

Wat me ook opviel is dat er niet altijd een verband is tussen rekenen en programmeren. Een van mijn leerlingen past alle programmeerconcepten juist toe in Bomberbot, maar heeft problemen met rekenen en taal. Deze leerling heeft een geweldige succeservaring.

Hoe hebben je collega’s gereageerd op programmeerlessen met Bomberbot?

Mijn collega’s zien het enthousiasme van de kinderen en zien ook dat de kinderen de Computational Skills echt onder de knie krijgen. Doordat ze nu de lessen samen met mij voorbereiden kennen ze de stof goed en kunnen ze de lessen volgend jaar zelf geven. Waarschijnlijk zullen ze me af en toe nog om wat hulp vragen en dat is alleen maar leuk!

Heb je advies voor andere leerkrachten die iets met programmeren willen doen?

Ga gewoon lekker aan de slag! Lees wel eerst goed het lessenplan en speel ook enkele levels uit de game. Dat is niet alleen een goede lesvoorbereiding maar ook erg leuk. Maar start niet halsoverkop. Denk goed na waarom je leerlingen Computational Thinking Skills wilt bijbrengen en plan de lessen van tevoren ook goed in.